وال مش در آیین نامه 2800 | نکات و ضوابط

روش مهار دیوار با شبکه الیاف در آیین نامه 2800 با عنوان «مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف» معرفی شده است. این روش که در صنعت ساختمان با نام وال مش شناخته می شود، برای مهار لرزه ای دیوارهای غیرسازه ای به کار می رود و الزامات آن در مراجع فنی مختلف مورد بررسی قرار گرفته است.

برای شناخت وال مش در آیین نامه 2800، باید محل معرفی این روش، ضوابط اصلی و محدودیت های متن اولیه را بررسی کرد. همچنین مقایسه نقش پیوست ششم، ضابطه 714 و نشریه وال مش نشان می دهد که الزامات اولیه معرفی روش، مبانی محاسباتی و جزئیات تخصصی آن در چه زمینه هایی با یکدیگر تفاوت دارند.

وال مش در آیین نامه 2800 در کدام بند مطرح شده است؟

روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف در بند پ 6-1-4-2-11-1 پیوست ششم آیین نامه 2800، ویرایش چهارم، مطرح شده است. این بند در بخش روش های نوین مهار دیوار قرار دارد. در متن استاندارد از عنوان «وال مش» استفاده نشده و این اصطلاح در صنعت ساختمان برای اشاره به روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف رایج شده است.

مطابق متن این بند، مبنای عملکرد این روش بر خلاف وال پست بر خمش یک طرفه دیوار در راستای قائم استوار است. استاندارد در همین چارچوب بیان می کند که دیوار به وادار نیاز ندارد و برای طول آن نیز در این روش محدودیتی تعیین نشده است. البته این حکم باید در محدوده روش معرفی شده و همراه با سایر الزامات مربوط به دیوار و مهار آن تفسیر شود.

پیوست ششم همچنین به استفاده از نوارهای شبکه الیاف در لبه های دیوار و اطراف بازشوها و پیش بینی مهار خارج از صفحه در بالا و پایین دیوار اشاره می کند. بنابراین، این بند علاوه بر معرفی روش، بخشی از اصول عملکرد و الزامات فنی آن را نیز مشخص می سازد.

الزامات وال مش در آیین نامه 2800 چیست؟

پیوست ششم برای مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف، مجموعه ای از الزامات مربوط به رفتار دیوار، نوع الیاف، مشخصات شبکه و جزئیات مهار را بیان می کند.

اجرای شبکه الیاف در دو طرف دیوار با رفتار رفت و برگشتی زلزله ارتباط دارد؛ زیرا دیوار غیرسازه ای ممکن است در طول زلزله تحت تغییرشکل و خمش خارج از صفحه در جهت های مختلف قرار بگیرد. به همین دلیل، در بررسی جزئیات اجرای وال مش باید نحوه مسلح کردن هر دو وجه دیوار نیز در نظر گرفته شود.

در انتخاب شبکه، نوع نازک کاری اهمیت دارد. برای پلاستر سیمانی، استاندارد استفاده از الیاف شیشه مقاوم به قلیا را مطرح می کند و برای پلاستر گچی، الیاف شیشه نوع E با مقاومت تسلیم تعیین شده در بند مجاز است. بنابراین، انتخاب نوع شبکه به جنس نازک کاری وابسته است، نه اینکه نوع نازک کاری بر اساس یک سیستم از پیش انتخاب شده تعیین شود.

در مشخصات شبکه نیز نوع آرایش الیاف اهمیت دارد: در شبکه یک جهته، جهت مقاوم تر باید به عنوان جهت اصلی تحمل نیرو در نظر گرفته شود؛ در شبکه دو جهته، شبکه در هر دو راستا از مقاومت کششی برخوردار است. همچنین استاندارد برای اندازه چشمه شبکه و حداکثر اندازه سنگدانه ملات محدودیت تعیین کرده است. شبکه های پلیمری که از نخ یا الیاف تشکیل نشده اند و پارچه های الیافی متداول در برخی کامپوزیت FRCM، مطابق توضیحات استاندارد جایگزین شبکه الیاف مورد نظر این روش محسوب نمی شوند.

در جزئیات مهار، استاندارد پیش بینی نبشی در بالا و پایین دیوار را مطرح می کند. با این حال، اگر پای دیوار دست کم 50 میلی متر در کف سازی مدفون باشد، اجرای نبشی پایین الزامی نیست. در این بخش، استفاده از نبشی وال مش باید مطابق جزئیات مهار و شرایط پروژه بررسی شود. این موارد بخشی از ضوابط مطرح شده در پیوست ششم هستند و نباید با تمام جزئیات لازم برای طراحی و اجرای هر وضعیت ساختمانی یکسان در نظر گرفته شوند.

کاستی های ضوابط وال مش در آیین نامه 2800 و تکمیل آن در مراجع بعدی

پیوست ششم استاندارد 2800، وال مش را به عنوان روشی برای مهار لرزه ای دیوارهای غیرسازه ای معرفی کرده و بخشی از الزامات فنی آن را توضیح می دهد. با این حال، متن اولیه در بعضی زمینه ها، از جمله ارائه روابط محاسباتی و تشریح جزئیات اجرایی برای شرایط خاص، پاسخ کاملی به تمام نیازهای طراحی و اجرا نمی دهد.

یکی از این موارد، شرایطی است که امکان اجرای شبکه الیاف در هر دو وجه دیوار وجود ندارد؛ برای مثال، دیواری که به ساختمان یا ملک مجاور مشرف است و دسترسی به وجه بیرونی آن ممکن نیست. در چنین وضعیتی، صرف اشاره به اجرای شبکه در دو طرف دیوار، راهکار اجرایی جایگزین را مشخص نمی کند. انتخاب راهکار مناسب باید بر اساس ضوابط معتبر و شرایط پروژه بررسی شود و نمی توان بدون پشتوانه فنی، اجرای یک طرفه شبکه را معادل جزئیات دوطرفه استاندارد دانست.

از سوی دیگر، نبود روابط محاسباتی مشخص در متن اولیه پیوست ششم، یکی از موضوعاتی بود که در مراجع بعدی مورد توجه قرار گرفت. برای درک این تفاوت ها، باید نقش آیین نامه 2800، ضابطه 714 و نشریه تخصصی وال مش را در کنار یکدیگر بررسی کرد.

پیوست ششم آیین نامه 2800، روش مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف و بخشی از الزامات فنی و جزئیات مربوط به آن را توضیح می دهد. با این حال، معرفی روش و تعیین برخی مشخصات مصالح به تنهایی برای پاسخ گویی به تمام پرسش های طراحی کافی نیست؛ به ویژه در مواردی که به روابط محاسباتی، فرضیات طراحی یا شرایط خاص اجرایی مربوط می شوند.

در ادامه، ضابطه 714 بخشی از نیازهای محاسباتی این روش را پوشش می دهد. در فصل دوازدهم این ضابطه، روابطی برای محاسبات و طراحی مهار دیوار با شبکه الیاف ارائه شده است. به این ترتیب، موضوع طراحی که در پیوست ششم به صورت روابط محاسباتی تفصیلی مطرح نشده بود، در مرجع دیگری مورد توجه قرار گرفته است.

نشریه وال مش نیز مرجعی تخصصی برای بررسی ضوابط این روش است. این نشریه امکان بررسی اختصاصی تر مبانی طراحی و الزامات مرتبط با وال مش را فراهم می کند. با این حال، برای تعیین اینکه هر ابهام یا جزئیات اجرایی در کدام مرجع پاسخ داده شده است، باید متن و دامنه کاربرد همان سند بررسی شود؛ نمی توان صرفا بر اساس عنوان اسناد نتیجه گرفت که تمام کاستی های پیوست ششم یا همه شرایط اجرایی خاص در مراجع بعدی به طور کامل پوشش داده شده اند.

بنابراین، تفاوت اصلی این مراجع در موضوع و سطح پرداختن به وال مش است: پیوست ششم استاندارد 2800 روش و بخشی از الزامات آن را معرفی می کند؛ ضابطه 714 روابط محاسباتی مرتبط را ارائه می دهد؛ و نشریه وال مش مرجع تخصصی دیگری برای بررسی ضوابط این روش است. هنگام طراحی وال مش یا بررسی جزئیات اجرایی، باید مشخص شود که پرسش مورد نظر درباره کدام موضوع است و کدام سند برای پاسخ به آن مبنای معتبرتری دارد.

جمع بندی

وال مش در پیوست ششم ویرایش چهارم استاندارد 2800 با عنوان «مسلح کردن دیوار با شبکه الیاف» معرفی شده است. این بخش، مبنای عملکرد دیوار و بخشی از الزامات شبکه الیاف و مهار آن را مشخص می کند؛ اما در بعضی زمینه ها، از جمله روابط محاسباتی و جزئیات اجرایی شرایط خاص، بررسی مراجع تکمیلی ضرورت پیدا می کند. در نتیجه، شناخت ضوابط وال مش فقط به مطالعه یک بند از آیین نامه 2800 محدود نمی شود؛ بلکه باید الزامات استاندارد، روابط محاسباتی و جزئیات اجرایی مرتبط با شرایط پروژه را از مراجع معتبر و متناسب با موضوع بررسی کرد.